25 октябрь куни IMAN Holding ислом молияси кенгаши раиси сифатида таништирилган Маҳмуд Усмон компанияда ўтказилган ички текширув давомида аниқланган қоидабузарликлар ҳақида баёнот берган эди.
Унинг сўзларига кўра, текширув давомида инвесторлар маблағларидан фойдаланишда қоидабузарликлар аниқланган, айрим молиявий операциялар эса ислом молиялаштириш тамойилларига мувофиқ келмаган. Бундан ташқари, Усмон қарийб 70 млн долларлик инвестиция портфели бўйича ҳужжатларда тахминан 20 млн доллар камомад қайд этилганини билдирган.
IMAN Holding бундай миқдордаги зарар ҳақидаги маълумотни рад этди. Компания таъкидлашича, 20 млн долларлик сумма учта турли молиявий кўрсаткичдан ташкил топган бўлиб, уларни инвесторларнинг бевосита йўқотишлари сифатида баҳолаш нотўғри.
Компания 20 млн долларлик суммани қандай изоҳлади?
IMAN ҳар бир кўрсаткич бўйича тушунтириш берди:
• 3,5 млн доллар — захиралар билан қопланмаган муаммоли қарзлар бўйича риск. 1 октябрь ҳолатига кўра, бундай қарзларнинг портфелдаги улуши 6,5 фоизни ташкил этган. 31,91 млрд сўмлик захиралар ҳисобга олинганда, бу кўрсаткич 3,5 фоизга тушади.
• 2,97 млн доллар — бошқарув компаниясининг инвестиция фонди олдидаги қарзи. У бошқарув ташкилотининг жорий харажатларини фонд маблағлари ҳисобидан молиялаштириш натижасида юзага келган. IMAN таъкидлашича, ушбу операциялар аввал амалда бўлган оферталар, жумладан, IFCB томонидан тасдиқланган 2025 йил 28 январдаги оферта шартларига мувофиқ амалга оширилган. Мазкур амалиёт июль ойида тўхтатилган, маблағларни эса ноябрдан бошлаб олти ой давомида қайтариш режалаштирилган.
• 140,75 млрд сўм — насия савдо портфели ва инвесторлар портфели ўртасидаги фарқ. Компания маълумотига кўра, 2026 йил 1 октябрь ҳолатига насия савдо портфели 1,105 трлн сўмни, инвесторлар портфели эса 965,02 млрд сўмни ташкил этган. IMAN ушбу кўрсаткичлар «молиявий тешик» мавжудлиги ҳақидаги даъволарни рад этишини таъкидламоқда.
Шу билан бирга, ҳозирча томонлардан бирининг позициясини тасдиқловчи мустақил аудиторлик хулосаси мавжуд эмас.
Фонд маблағлари ҳисобидан автомобиллар харид қилингани ҳақида нималар маълум?
Эътирозларнинг алоҳида қисми инвестиция фонди билан боғлиқ маблағлар ҳисобидан харид қилинган иккита автомобильга тааллуқли бўлган.
2026 йил апрель ойида тахминан 128 минг долларга Mercedes-Benz S500 автомобили сотиб олинган. Автомобилни компания асосчиси Рустам Раҳматовга ижарага бериш, ижара тўловларини эса фонд фойдасига йўналтириш режалаштирилган. IMAN таъкидлашича, ижара ҳақи бозор нархларига мувофиқ белгиланган.
Бироқ ички текширувдан сўнг ушбу битим ислом молиялаштириш тамойилларига мувофиқ эмас деб топилган. 12 август куни автомобиль сотилган, унинг қиймати ва олинган ижара тўловлари эса, компания таъкидлашича, тўлиқ қайтарилган.
Иккинчи автомобиль — BYD Champion 2023 йилда бўлиб тўлаш шарти билан харид қилинган. 2025 йил май ойидан кейин техник сабабларга кўра тўловлар тўхтаб қолган. Компания маълумотига кўра, 31 июль куни Рустам Раҳматов 366,9 млн сўмдан ортиқ қолган қарздорликни муддатидан олдин тўлиқ қоплаган.
Компанияда қандай ўзгаришлар бўлади?
IMAN Holding айрим қоидабузарликлар мавжуд бўлганини тан олди. Компания таъкидлашича, аниқланган камчиликларнинг аксарияти бартараф этилган, қолган масалалар бўйича эса ишлар давом этмоқда.
Юзага келган саволлар фонида компания раҳбарияти ташкилий ўзгаришларни амалга оширишга қарор қилди.
Хусусан, компаниянинг кундалик бошқарувини янги мутахассисларга топшириш режалаштирилмоқда. Компания асосчиси Рустам Раҳматов эса кузатув кенгашига ўтади.
Бундан ташқари, IMAN Holding уч нафар олимдан иборат шариат кенгашини ташкил этиш ва компания фаолиятини текшириш учун мустақил молиявий аудиторларни жалб қилишни режалаштирмоқда.
Изоҳ