Тадбиркорлик фаолиятини бошлашдан олдин «Первый Бит» компаниясида 1C-дастурчи лавозимида ишлаганман. Бу иш менга яхши техник база ва бизнес жараёнларини автоматлаштириш кўникмаларини берди, улар ҳозирги кунгача менга ёрдам бериб келмоқда. 1C-дастурчи сифатида ишлаб, қимматли тажриба орттирдим, бироқ вақт ўтиб, ўз кучимни тадбиркорликда синаб кўришни ҳамда натижага бевосита таъсир қиладиган қарорларни мустақил қабул қилишни истадим.
Биринчи қадам Россиядаги бизнес — канцелярия ва ижод буюмлари чакана савдо дўконлари тармоғи бўлди. Бу тажриба савдо, ассортимент, етказиб берувчилар, мижозлар билан ишлаш ва бизнес жараёнларини бошқариш ҳақида тушунча берди.
Кейинчалик Ўзбекистонга кўчиб ўтганимизда, рафиқам билан электрон тижоратда катта имкониятларни кўрдик ва Uzum Market да ўзимизни синаб кўришга қарор қилдик. Бизни жалб қилган нарса шундаки, маркетплейс товарларни қидириш, ассортиментни ривожлантириш ва харидорлар билан ишлашга кўпроқ эътибор қаратиш имконини беради, логистика ва етказиб беришни эса ўз зиммасига олади. Албатта, бошлаш осон бўлмади, лекин биз ўз ғоямизга ишонардик ва кўп ишлашга тайёр эдик.
Ҳаммаси қандай бошланган
Uzum Market да сотувни 2024 йилнинг март ойида бошладик. Биринчи йўналиш Kioko бренди остидаги аёллар ички кийими бўлди. Аста-секин биз ассортиментни кенгайтириб, турли тоифадаги харидорларга мўлжалланган янги ихтисослашган дўконларни очдик.
Бугун бизда бир нечта дўконлар мавжуд:
• Kioko — аёллар ички кийими;
• Kioko Woman — аёллар кийими;
• Kioko Man — эркаклар кийими;
• Kioko Sport — фитнес ва фаол турмуш тарзи учун эркаклар ва аёллар спорт кийимлари;
• Kioko Summer — аёллар чўмилиш кийимлари.
Илгари бизда болалар ассортиментига эга Kioko Kids дўкони ҳам бор эди. Бироқ, вақт ўтиши билан биз ўсиш салоҳияти юқори бўлган йўналишларга эътибор қаратишга қарор қилдик, шунинг учун ушбу лойиҳа ёпилди.
Маркетплейсда ишлаш давомида биз битта дўкон ва чекланган ассортиментдан бир нечта мустақил йўналишларгача бўлган йўлни босиб ўтдик. Бугунги кунда биз асосий эътиборни аёллар ички кийими, кийим-кечак, спорт кийимлари ва чўмилиш кийимларига қаратмоқдамиз, мунтазам равишда ассортиментни кенгайтириб, харидорларнинг эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда янги моделларни қўшмоқдамиз.
Сармоя
Бошланғич бюджетимиз 150 миллион сўмни ташкил этган. Ушбу маблағлар товарларнинг биринчи партиясини харид қилиш, логистикани ташкил этиш ва маркетплейс учун сифатли товар карточкаларини яратишга йўналтирилди.
Бизнесимиз ўсиб, савдо ҳажми ошгани сари биз қўшимча инвестицияларни жалб қила бошладик, бу эса ассортиментни кенгайтириш, товар захираларини кўпайтириш ва янги йўналишларни очиш имконини берди.
Бизнинг фикримизча, маркетплейсда муваффақиятли иш бошлаш учун нафақат маҳсулотнинг мавжудлиги, балки бюджетни тўғри тақсимлаш ҳам муҳимдир. Товар карточкалари учун логистика, тарғибот ва сифатли контент харажатларини олдиндан ҳисобга олиш зарур. Ҳатто яхши маҳсулот ҳам харидор уни кўплаб таклифлар орасидан кўра олиши учун тўғри тақдимотга муҳтож. Харидорларнинг ҳақиқий фикр-мулоҳазалари ҳам муҳимдир.
Шу билан бирга, бошловчи сотувчилар бирданига катта маблағ сарфлашлари шарт эмас. Талабни синчиклаб ўрганиш, истиқболли туркумларни танлаш ва ҳақиқий сотув натижаларига таяниб, бизнесни босқичма-босқич кенгайтириш анча муҳимдир.
Даромад
Аёллар ички кийимига бўлган талаб шунчалик юқори эдики, биз товар қолдиқларини тўлдиришга улгуролмай қолдик. Бу биз танлаган йўналиш харидорлар томонидан талабга эга эканлигининг тасдиғи бўлди.
Ривожланишнинг яна бир муҳим босқичи эркаклар ва аёллар учун спорт кийимлари йўналишини йўлга қўйиш бўлди. Ассортиментнинг кенгайиши янги харидорлар аудиториясини жалб қилиш имконини берди ва сотувлар ўсишига қўшимча туртки берди.
Муҳим ютуқларимиздан бири 2025 йил бўлди, ўшанда биз ўз рекордимизни ўрнатишга ва бир ой ичида 1 миллиард сўмлик айланмадан ошишга муваффақ бўлдик. Бу биз учун танланган ривожланиш стратегияси, ассортимент билан ишлаш ва маркетплейс воситаларидан фойдаланиш яхши натижалар бераётганининг муҳим кўрсаткичи бўлди.
Умуман олганда, биз алоҳида рекордларни эмас, балки бизнеснинг барқарор ривожланишини асосий натижа деб ҳисоблаймиз: нисбатан қисқа вақт ичида биз чекланган ассортиментга эга битта дўкондан бутун Ўзбекистон бўйлаб турли туркумдаги товарлар ва минглаб харидорларни қамраб олган бир нечта ихтисослашган дўконларгача бўлган йўлни босиб ўтдик.
Тузилма
Бизнинг бизнесимиз оилавий лойиҳа сифатида бошланган. Дастлаб, турмуш ўртоғим билан биз барча жараёнларни мустақил равишда амалга оширганмиз: товарларни харид қилиш ва карточкалар яратишдан тортиб, маркировкалаш, қадоқлаш ва жўнатишгача.
Бизнес ўсиб боргани сари, янада ривожланиш учун вазифаларнинг бир қисмини топшириш ва жамоани шакллантириш кераклиги маълум бўлди. Бугунги кунда товар карточкалари дизайнини яратиш учун дизайнер масъул ҳисобланади. Омборда товарларни маркировкалаш ва етказиб беришга тайёрлаш билан шуғулланадиган ходимлар ишлайди. Товарларни маркетплейс омборига юк машинасидаги алоҳида ходим етказиб беради.
Шу билан бирга, асосий йўналишлар ҳамон бизнинг шахсий назоратимизда қолмоқда. Биз мустақил равишда товарларни харид қилиш, сотувларни таҳлил қилиш, ассортиментни ривожлантириш, товар карточкаларини яратиш ва маркетплейсда тарғиб қилиш билан шуғулланамиз.
Бизнинг фикримизча, айнан шундай уйғунлик — операцион вазифаларни топшириш ва стратегик муҳим жараёнларда шахсан иштирок этиш — бизнесни самарали ривожлантириш ва тезкор қарорлар қабул қилиш имконини беради.
Бизда ўз омборимиз ва жамоамиз ташкил этилган бўлиб, улар товарларни қабул қилиш, сақлаш, сифатини текшириш, маркировкалаш ва Uzum Market омборига етказиб беришга тайёрлаш билан шуғулланади. Бу бизга қолдиқларни тезроқ тўлдириш, янги товарларни тезда ишга тушириш ва сифат назоратини юқори даражада сақлаш имконини беради. Бу орқали биз ассортиментни ривожлантириш ва харидорлар билан ишлашга эътибор қаратишимиз мумкин.
Биз Uzum Market нинг реклама воситаларидан, биринчи навбатда, Bust Top ва «Буюртмаларни кўпайтириш»дан фаол фойдаланамиз. Бу воситалар маҳсулотларнинг қидирув натижалари ва туркумларида кўринишини оширишга ёрдам беради, бу эса сотувларга ижобий таъсир кўрсатади. Биз реклама кампанияларининг самарадорлигини мунтазам равишда таҳлил қиламиз ва бюджетни энг самарали товарлар фойдасига қайта тақсимлаймиз.
Шунингдек, маҳсулот карточкаларининг сифатига: профессионал фотосуратлар, инфографика, батафсил тавсифлар ва ўлчамлар жадвалига катта эътибор қаратамиз. Тажрибамиздан келиб чиқсак, сифатли тарзда тўлдирилган карточка конверсияга ва харидорлар ишончига бевосита таъсир қилади.
Uzum Market жамоаси томонидан кўрсатилган қўллаб-қувватлашни алоҳида таъкидлашни истардим. Дўконларимизни ривожлантиришда тоифалар бўлими, ривожланиш ва бизнесни қўллаб-қувватлаш бўлимлари билан ҳамкорлик қилиш бизга катта ёрдам беради. Мунтазам фикр-мулоҳазалар, тавсиялар ва ҳамкорликдаги ишлар туфайли биз талаб ўзгаришларига тезроқ жавоб беришга, ассортиментни ривожлантиришга ва янги ўсиш нуқталарини топишга муваффақ бўламиз. Биз Uzum жамоасига ҳамкорона ёндашув ва сотувчиларнинг муваффақиятига бўлган қизиқиши учун самимий миннатдорчилик билдирамиз. Никита, Зафар, Ситора, Ислом, Мария ва бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича менежеримиз Абдуллоҳга профессионаллиги, эътиборлилиги ва Uzum Market даги дўконларимизни ривожлантиришга қўшган ҳиссаси учун алоҳида миннатдорчилик билдирамиз.
Хатолар
Кўпгина сотувчилар сифатли фотосуратлар, инфографикалар, батафсил тавсифлар ва маҳсулотларни тарғиб қилишнинг аҳамиятини етарлича баҳоламайдилар. Агар карточка етарлича сифатли расмийлаштирилмаган бўлса, ҳатто яхши маҳсулот ҳам суст натижаларни кўрсатиши мумкин.
Яна бир кенг тарқалган хато — сотувлар ва харидорларнинг фикр-мулоҳазаларини мунтазам таҳлил қилмаслик — карточкадаги ижобий шарҳлар буюртмаларга бевосита таъсир кўрсатади. Маркетплейс доимий равишда ўзгариб туради, шунинг учун талабга тезда жавоб бериш, ассортиментни тўғрилаш ва ўз қарорларингизни қайта кўриб чиқишдан қўрқмаслик муҳимдир.
Режалар
Айни пайтда биз иккита асосий йўналиш — аёллар ички кийими ва спорт кийимларини ривожлантиришга эътибор қаратмоқдамиз.
Биз айнан шу туркумларда катта ўсиш салоҳиятини кўрмоқдамиз, шунинг учун асосий эътиборни кўп сонли янги йўналишларни ишга туширишга эмас, балки мавжуд ассортиментни кенгайтиришга қаратмоқдамиз. Биз мунтазам равишда янги моделлар, ранглар, ўлчамларни қўшамиз ва харидорларнинг фикр-мулоҳазаларини инобатга олган ҳолда маҳсулотлар сифатини яхшилаш устида ишлаяпмиз.
Реклама ҳуқуқи асосида
Изоҳ