Геном технологиялари соҳасидаги жаҳон етакчиси — Illumina компанияси (Fortune 500) — Ўзбекистондаги IMC Genomics генетик лабораторияси ва унинг асосчиси, доктор Ярон Гойхман (MD) фаолиятига бағишланган махсус нашр эълон қилди.
Ушбу нашр бугунги кунда Тошкентда амалга оширилаётган генетик тадқиқотлар аниқлиги ва сифати жиҳатидан Европа, АҚШ ва Исроилнинг етакчи клиникалари даражасига тўлиқ мос келишини тасдиқлайди. Бу Ўзбекистонда генетик диагностика ва даволаш халқаро стандартлар асосида олиб борилаётганини англатади.
Материал марказида доктор Гойхманнинг профессионал йўли ёритилган. У 2008 йилдаёқ Ўзбекистонда замонавий репродуктив тиббиёт стандартларини жорий этишни бошлаган, кейинчалик эса клиник генетика тизимини шакллантирган. Йиллар давомида унинг жамоаси минглаб оилаларга соғлом фарзанд кўриш имкониятини яратди.
Бугунги кунда унинг раҳбарлигида Ўзбекистондаги биринчи ва Марказий Осиёдаги етакчи тўлиқ даврли генетик лаборатория — IMC Genomics фаолият юритмоқда. Лаборатория генетик диагностиканинг барча босқичларини — биоматериал олишдан тортиб, юқори аниқликдаги секвенциялаш, биоинформатик таҳлил ва клиник талқингача — бир марказда амалга оширади. Диагностиканинг мамлакат ичида бажарилиши тезкорлик, қулайлик ва сифат устидан тўлиқ назоратни таъминлайди.
Оддий қилиб айтганда, IMC Genomics инсон ДНКсини юқори аниқлик билан «ўқийди» ва ушбу маълумотлардан аниқ клиник қарорлар қабул қилишда фойдаланади — ҳомиладорликни режалаштиришдан тортиб, мураккаб онкологик касалликларни даволашгача.
Лаборатория жамоаси халқаро илмий журналларда мақолалар чоп этган, Марказий Осиё аҳолиси учун хос бўлган ноёб генетик мутацияларни аниқлаган ва глобал илмий консорциумларда фаол иштирок этиб келмоқда. Бу ютуқлар ортида реал беморлар, аниқ ташхислар ва тушунарли даволаш стратегиялари турибди. Алоҳида халқаро эътироф сифатида лаборатория раҳбарининг European Society of Human Genetics (ESHG) Директорлар кенгашига сайланиши қайд этилди — бу Ўзбекистон ва бутун минтақа учун тарихий воқеадир.
Даволаш эмас, олдини олиш
IMC Genomics фаолиятининг муҳим йўналишларидан бири — преконцепцион ташувчилик скрининги бўлиб, у ирсий касалликларнинг олдини олишга қаратилган. СМА, муковисцидоз ва талассемия каби оғир касалликлар аутосом-рецессив йўл билан ўтади ва кўплаб ота-оналар ўзлари мутация ташувчиси эканини билмаслиги мумкин. NGS технологиялари ва IVF билан биргаликда PGT-A ва PGT-M тестлари соғлом эмбрионни танлаш ва генетик касалликларнинг авлодлар бўйлаб узатилишини тўхтатиш имконини беради.
Онкогенетика ва нишонли терапия
IMC Genomics Ўзбекистонда онкогенетика соҳасида ҳам етакчи ҳисобланади. Замонавий онкология энди аъзони эмас, балки аниқ генетик мутацияни даволайди. Ўсмаларнинг молекуляр-генетик таҳлили орқали лаборатория мутацияларни аниқлайди ва айнан шу ўзгаришларга таъсир қилувчи дори воситаларини танлаш имконини беради. Бу ёндашув самарасиз ва токсик кимётерапиядан қочиш, соғлом асраш ҳамда ҳатто кечки босқичларда ҳам ҳаёт сифатини сақлаб қолиш имконини яратади.
Illumina нашри Ўзбекистонни Марказий Осиё учун жаҳон даражасидаги геном тиббиётига кириш нуқтаси сифатида эътироф этди. Нашрнинг тўлиқ версияси Illumina расмий сайтида мавжуд.
Реклама ҳуқуқи асосида
Изоҳ