Ўзбекистонда исломий банк фаолиятини жорий этишга қаратилган қонун қабул қилинди. Ҳужжат билан қатор қонунларга қўшимча ва ўзгартиришлар киритилиб, мамлакатда исломий молия хизматларини босқичма-босқич йўлга қўйиш учун ҳуқуқий асос яратилмоқда.
Қонунда қайд этилишича, Марказий банк тизимида исломий молия кенгаши ташкил этилади. У исломий молия стандартларини ишлаб чиқиш, норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар лойиҳаларини кўриб чиқиш, шунингдек, соҳадаги баҳсли масалалар юзасидан тушунтириш ва хулосалар бериш билан шуғулланади.
Қонун доирасида:
— исломий молия операциялари турлари белгиланди;
— банкларга махсус лицензиялар асосида фаолият юритишга рухсат берилади;
— исломий молия стандартларига мувофиқ бошқарув тизимини жорий этиш талаб қилинади.
Қонун билан “Банклар ва банк фаолияти тўғрисида”ги қонунга ҳам ўзгартиришлар киритилиб, исломий банк фаолияти тушунчаси алоҳида белгилаб қўйилмоқда. Унга кўра, банклар исломий молия стандартларига мувофиқ молиялаштириш, инвестициявий омонатларни жалб этиш, товарни насияга сотиш, олдиндан ҳақ тўлаш орқали молиялаштириш, шерикчилик асосида иштирок этиш ва исломий ижара каби операцияларни амалга ошириши мумкин бўлади.
Шунингдек, исломий банк фаолиятини амалга ошириш учун алоҳида лицензия жорий этилади. Бунда банклар ўз фаолиятида исломий молия кенгашини тузиши, ички аудит ва махсус бўлинмаларни шакллантириши, уч йиллик бизнес-режа ва бошқа зарур ҳужжатларни тақдим этиши лозим бўлади.
Ҳужжатда банклар фирма номи ёки хизмат кўрсатиш белгисида “исломий” атамасидан фақат тегишли лицензияга эга бўлган тақдирдагина фойдаланиши мумкинлиги ҳам белгиланган. Лицензиясиз бундай атамадан фойдаланишга йўл қўйилмайди.
Бундан ташқари, қонун билан микромолия ташкилотлари учун ҳам исломий банк фаолиятини амалга оширувчи микромолия банки фаолиятига ўтиш ёки фақат исломий банк фаолиятини амалга оширувчи микромолия банки сифатида ишлаш имконияти назарда тутилган.
Изоҳ