Пентагон расмийлари Конгрессга маълум қилишича, АҚШ Исроил билан биргаликда Эронга қарши ҳужумларнинг биринчи ҳафтасида тахминан 6 миллиард доллар сарфлаган.
The New York Times маълумотига кўра, шундан 4 миллиард долларга яқини асосан Эрон ракеталарини уриб тушириш учун ишлатилган интерсептор ракеталари ва бошқа ўқ-дориларга тўғри келади.
Вашингтондаги Стратегик ва халқаро тадқиқотлар маркази (CSIS) ҳисоб-китобига кўра, урушнинг биринчи 100 соати тахминан 3,7 миллиард долларга тушган. Бу эса кунига қарийб 891 миллион доллар сарфланаётганини англатади.
Пентагон операцияларни давом эттириш ва сарфланган захираларни қайта тўлдириш учун қўшимча маблағ талаб қилиниши мумкинлигини билдирди.
АҚШ ва Исроил ҳозиргача Эрон ҳудудидаги 4000 га яқин нишонга зарба берган. Улар орасида ракета учириш қурилмалари, ҳарбий кемалар ва ҳаво мудофааси тизимлари бор.
Расмийлар бу ҳужумлар Эроннинг Исроил, Яқин Шарқдаги АҚШ базалари ва минтақадаги иттифоқчиларига ракета ва дронлар билан ҳужум қилиш имкониятини камайтиришга қаратилганини таъкидламоқда.
Шунга қарамай, Эрон томонидан жавоб ҳужумлари давом этмоқда.
Эроннинг стратегияси
Таҳлилчилар фикрича, Теҳрон урушни узайтириш ва рақибларини иқтисодий ҳамда ҳарбий жиҳатдан чарчатиш стратегиясини танлаган.
Бу режа “асимметрик чидамлилик” деб аталади. Унга кўра, Эрон дастлабки зарарларни қабул қилиши мумкин, лекин кейинчалик урушни кучайтириш имкониятини сақлаб қолишга ҳаракат қилади. Айниқса, Исроил, АҚШ ва Форс кўрфази давлатларининг ҳаво мудофааси тизимлари чарчаб, захиралари камайган пайтда эскалацияни кучайтириш кўзда тутилади.
Жумладан, Эрон:
- нефть ва газ инфратузилмасига зарба бериш,
- Ормуз бўғозидаги кема ҳаракатини чеклаш,
- минтақада ҳаво қатновини бузиш
каби усуллар орқали жаҳон энергетика бозорига таъсир кўрсатишга ҳаракат қилмоқда.
Бу стратегия ортидаги фикр шундай: Дональд Трамп оралиқ сайловлар ва MAGA ҳаракати ичидаги шубҳалар босими остида қолиб, америкаликлар қурбонлари ва инфляция янада ошишидан олдин урушни қисқартиришни танлаши мумкин.
Форс кўрфази давлатлари эса хавотирда, чунки арзон эрон дронларига қарши қўлланадиган қиммат ракета-тутқичлар (интерсепторлар) захираси тез тугаб бормоқда.
Саудия Арабистони ва Қатардаги энергетика объектларига ҳам зарбалар берилган. Нефть ва газ нархлари кескин ошиб кетган, Ормуз бўғози орқали кема қатнови эса деярли тўхтаб қолган. Одатда дунё нефти ва табиий газининг камида бешдан бир қисми шу бўғоз орқали ташилади.
Эрон Миллий хавфсизлик кенгаши котиби Али Ларижоний душанба куни ижтимоий тармоқларда шундай деб ёзди: Эрон “АҚШдан фарқли равишда узоқ давом этадиган урушга тайёрланган”, жумладан, босқичма-босқич эскалация қилиш ва уруш майдонини кенгайтириш режалари ҳам ишлаб чиқилган.
Уруш қанча давом этиши мумкин?
АҚШ расмийларининг айтишича, ҳарбий операциялар 4–6 ҳафта давом этиши мумкин.
АҚШ президенти Дональд Трамп уруш бир ойдан ортиқ давом этиши мумкинлигини айтган, бироқ зарур бўлса операциялар яна узайтирилиши мумкинлигини ҳам истисно қилмаган.
Шу билан бирга, у АҚШ қуруқлик қўшинларини урушга жалб қилиш эҳтимолини ҳам рад этмаган.
Изоҳ