Аввал хабар берганимиздек, ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари Taftish.uz номи ортига яширинган гуруҳ фаолиятига чек қўйишди. Тергов уюшган жиноий гуруҳ аъзолари ахборот хуружлари ва "халқ ҳуқуқларини ҳимоя қилиш" ҳақидаги популистик шиорлардан фақат шахсий бойлик орттириш мақсадида фойдаланганликларини аниқлади.
Ҳозирда барча айбланувчиларга нисбатан ЖКнинг 139- (туҳмат), 168- (фирибгарлик), 165-(товламачилик) ва 244-6-(ёлғон ахборот тарқатиш) моддалари билан айблов эълон қилинган. Барча гумонланувчилар ҳибсга олинган.
ИИВ жиноят иши тафсилотлари, иштирокчиларнинг роли ва жиноий схемалар тафсилотларини эълон қилди.
Бошлиқ: ўн йиллик тажрибага эга рецидивист
Гуруҳ ташкилотчиси Бухоро вилоятида туғилган 37 ёшли Ғайрат Абераев. Унинг жиноий биографиясида фирибгарлик ва коррупция жиноятлари кўплаб эпизодларни ўз ичига олади.
У фирибгарлик учун биринчи марта 2013 йилда судланган. 2015 йилда порахўрлик ва ўғрилик учун ҳукм чиқарилган, аммо Абераев амнистия асосида жазодан озод этилган. 2016 йилда суд уни 9,5 йилга озодликдан маҳрум қилган, аммо 2020 йилда у шартли равишда озодликка чиқарилган.
Ахлоқ тузатиш ишлари (2024 йил) ва блогерлик фаолиятини тақиқлаш билан озодликни чеклаш (2025 йил май) жазосига қарамай, Абераев жиноий фаолиятини давом эттирган. Интернетдан фойдаланиш бўйича суд тақиқини четлаб ўтиш учун у укаси Ғанишер Абераев номига сохта аккаунт очган ва у орқали бизнесга ахборот ҳужумларини мувофиқлаштирган.
"Кўча безориси" ва товламачилик
Тармоқда "куч блоки" вазифасини Азизжон Йўлдошев (1992 йилда туғилган) бажарган. Ўзини фуқаролик фаоли сифатида кўрсатиб, тергов версиясига кўра, у тажовузкор босим ўтказиш усулларидан фойдаланган. Абераевнинг кўрсатмасига биноан Йўлдошев муайян компанияларнинг ишбилармонлик обрўсига путур етказишга қаратилган провокацион материалларни суратга олган ва эълон қилган.
У ушбу жиноий ҳаракатларни "Чилонзор буюм савдо комплекси" раҳбариятидан пул ундиришда, Наманган вилояти Чуст туманидаги оила шаънини булғашда, Тошкент шаҳрида "Parkent Development" қурилиш компанияси обрўсини тўкишда, Самарқанд вилоятида "Ўзбегим уйлари" қурилиш компанияси раҳбариятига нисбатан товламачилик қилишда, амалга ошириб келган.
Ногиронлик гувоҳномаси билан "Торпеда"
Гуруҳ иерархиясида II гуруҳ ногирони Дилшод Нишоновга (1998 йилда туғилган) алоҳида ўрин ажратилган. Тергов фикрича, Нишонов ўзининг ногиронлиги ортидан ушбу шахсга ҳеч ким чора кўра олмаслиги заминида жиноий гуруҳда "Торпеда" яъни пул ундирувчи ва давлат органлари ходимларини қўпол муомаласи билан обрўсизлантирувчи вакил вазифасини бажарган.
Шу билан бирга, "тизим билан курашувчи"нинг ҳаракатларида қўпол иккиюзламачилик ҳолати аниқланган. Нишонов давлатни танқид қилар экан, ижтимоий қўллаб-қувватлашдан фаол фойдаланган.
2020 йилда унинг хонадонида бюджет ҳисобидан капитал таъмирлаш ишлари амалга оширилган. 2024 йилда Президент ташаббуси билан унга Янгиҳаёт туманидан янги уй бепул ажратилган эди. Унинг онасига инсонпарварлик тамойилларидан келиб чиқиб, рухсат берувчи ҳужжатларсиз савдо-сотиқ қилишга рухсат берилган.
Схема: икки томонлама шантаж ва сохта шартномалар
Гуруҳнинг энг ёш аъзоси 19 ёшли Маржона Эшқувватова ҳам мухбир вазифасини бажарган. У амалга оширган схема ўзига хос сурбетлик билан ажралиб турарди.
Гуруҳ мурожаатчиларнинг маблағи эвазига иккинчи томонни обрўсизлантириш учун буюртма олган. Абераев обрўсизлантирувчи видеони эълон қилганидан сўнг, "жабрланувчи" билан боғланиб, материални ўчириш учун пул талаб қилган.
Масалан, уй-жой сотилгани ҳақидаги туҳматли видеони ўчириб ташлагани учун қонуний эгасидан 4 млн сўм товламачилик йўли билан ундирилган. Йирикроқ эпизодларда эса 16 млн сўмгача етган.
ИИВ маълумотларига кўра, жиноий даромадларни легаллаштириш учун жабрланувчилар Taftish.uz билан сохта реклама шартномалари тузишга мажбурланган.
Провокация ва хавфсизликка таҳдид
Эшқувватова, шунингдек, 2025 йилнинг ноябрь ойида ИИБ ходимини обрўсизлантиришга уриниш билан ҳам танилган. Инспектор Сирдарё вилоятидаги ёқилғи қуйиш шохобчаси ҳудудида сигарет чекаётган фуқарога қонуний чора кўрган. Блогер маҳалла профилактика инспекторини обрўсизлантиришга уриниб, "буларни мақсади пул ишлаш", каби шахснинг шаънини камситувчи изоҳлар билан аслида ёлғон бўлган ва жамоат тартибига тўғридан-тўғри таҳдид солувчи маълумотни қасддан instagram профилига жойлаган.
Бундан ташқари, Эшқувватова ҳайдовчилик гувоҳномасига эга бўлмаган ҳолда автомашинани (давлат рақами 01 797 QKA) мунтазам равишда бошқаргани аниқланган. У бир неча бор жаримага тортилгани ва автомобилни жарима майдончасига қўйганига қарамай, 14 та қоидабузарлик содир этган ва оқибатда жиддий йўл-транспорт ҳодисасига учраган.
Ички ишлар вазирлиги фуқароларни огоҳ бўлишга ва ижтимоий тармоқларда босим ўтказиш орқали "муаммоларни ҳал қилиш"ни ваъда қилаётган фирибгарларнинг провокацияларига учмасликка чақиради. Мазкур шахсларнинг хатти-ҳаракатларидан жабрланганлар Тергов департаментига 71 231 40 66 телефон рақами орқали мурожаат қилишлари сўралади.
Изоҳ