«Битта хато — бутун таассуротни бузади»
Умида ўз ишининг энг кескин нуқтасини шундай таърифлайди: расмий меҳмонлар билан ишлаганда, «қизиқарли бўлиш» етмайди — у ерда протокол, мулоқот маданияти, хавфсизлик ва логистика бир тизимга айланади. Маршрутни тузишда у фақат диққатга сазовор жойларни эмас, меҳмоннинг кимлигини, ташрифнинг мақсадини, вақт чекловларини ҳам ҳисобга олади.
Шу ёндашув кейинчалик унинг профессионал услубига айланган: туризм — бу тажриба дизайни, у эса тизим талаб қилади.
Таълимдан сўнг биринчи амалий мактаб
Умида туризм бўйича олий таълимни Россияда олган. У ерда туризмни маданият, бошқарув ва хизмат стандартлари кесишмасида кўришни ўрганди. Кейинчалик Ўзбекистонда туризм тизими ва бозорининг амалий қоидаларини чуқурроқ тушуниш учун Давлат туризм қўмитаси тизимида малака оширишдан ўтади (2017).
Бу босқич унинг учун «назария»дан «регуляция ва амалиёт»га ўтиш бўлган: туризмни нафақат ғоя, балки ҳужжатлар, стандартлар, масъулият ва ҳамкорликлар орқали юритиш.
2018: бозорга кириш ва тезлик
2018-йилда у Тошкентдаги туризм компаниясида иш бошлайди. Дастлабки йилларда Умида кўпроқ амалий фронтда: мижоз билан ишлаш, маршрут тузиш, ҳамкорлар билан келишув, хизмат сифати назорати.
Ўша даврда унинг профессионал ўсишига икки нарса кучли таъсир қилади:
1. кўп сафар ва кўп кузатув — турли мамлакатларда хизмат маданияти қандай қурилишини кўриш;
2. ҳамкорлик тармоғи — меҳмонхона, транспорт, гидлар, сервис провайдерлар билан ишончли алоқалар.
Умида буни оддий қилиб айтади: «Туризмда ҳамма нарса ишончга бориб тақалади. Бир марта ваъда бериб, бажармасангиз — кейинги эшиклар ёпилади».
2021: Yellow Star Travel ва «ўз услубини» топиш
2021-йилдан у Yellow Star Travel компаниясига асос солади. Бу босқичда унинг роли ўзгаради: энди у фақат маршрутни эмас, компаниянинг йўналишини ҳам «дизайн» қилади — қайси сегмент, қайси стандарт, қайси маҳсулот.
Yellow Star Travel’нинг асосий фарқи сифатида Умида муаллифлик (custom) турларини ажратади. Стандарт пакетдан кўра, у «мижознинг мақсади»га мослаб йиғилган саёҳатни афзал кўради: маданий ва тарихий йўналишлар, оилавий сафарлар, гастрономик тажрибалар, VIP ва протоколга яқин ташрифлар, трансчегаравий ҳамкорликка йўналтирилган маршрутлар.
Бу ёндашув «кўпроқ сотиш»дан кўра «тўғри маҳсулот»ни қуришга яқин.
VIP инфотурлар: сифатни ичидан кўриш
Умида сўнгги йилларда турли профессионал инфотурларда ҳам қатнашган — бу туризм бозорида маҳсулотни «ичидан» кўриш имконини беради: меҳмонхона сервиси, дестинация маркетинги, қайси бозорда нима ишлаши.
Унинг фикрича, бу каби ташрифлар битта нарсани ўргатади: туризмни реклама билан эмас, стандарт ва ижро билан ютиш мумкин.
«Туризм — бу ҳам иқтисод, ҳам имидж»
У туризмни фақат ҳордиқ эмас, балки иқтисодий ва репутацион йўналиш деб билади. Айниқса Ўзбекистон каби бой маданий меросга эга мамлакатлар учун.
Умида айтишича, маданий маршрутлар тўғри тузилса: маҳаллий бизнеслар учун барқарор оқим пайдо бўлади, сервис маданияти ошади, мамлакатнинг халқаро имиджи «шиор» билан эмас, реал тажриба билан шаклланади.
Шу ерда унинг профессионал ёндашуви яққол кўринади: туризмни «тизим» сифатида кўриш.
Умиданинг профессионал фаолиятида алоҳида ўрин тутадиган йўналишлардан бири — халқаро таълим ва маданий алмашинув лойиҳаларидир. У маҳаллий ташкилотлар билан ҳамкорликда Италиянинг Турин университетидан келган талабалар ва ёш мутахассислар иштирокидаги дастурларни мувофиқлаштириб, Ўзбекистонда маданий ва таълимий йўналишдаги турларни ташкил этган. Ушбу лойиҳалар доирасида иштирокчилар учун тарихий шаҳарлар, маданий мерос объектлари ва маҳаллий таълим муассасаларини ўз ичига олган маршрутлар ишлаб чиқилган. Бундай ташаббуслар нафақат туризм, балки Ўзбекистон ва Европа ўртасидаги маданий мулоқотни мустаҳкамлашга хизмат қилган.
Меҳмонхона тажрибаси: сервисни «операция» сифатида тушуниш
2023–2024 йилларда Умида меҳмонхона лойиҳасида ҳам бизнес ривожлантириш бўйича консультант сифатида ишлаган. У бу тажрибани туризм агентлиги ишининг давомий қисми деб ҳисоблайди: чунки туристик маҳсулотнинг катта қисми айнан меҳмонхона сервисига бориб тақалади.
«Агентлик мижозга ваъда беради, меҳмонхона эса уни амалда бажаради. Шунинг учун иккаласини бир тилга келтириш керак», — дейди у.
Кейинги босқич: халқаро муҳитда ўсиш
2024-йилда Умида ўз малакасини халқаро муҳитда давом эттириш режалари устида ишлаётгани, туризмни глобал ҳамкорлик даражасида кўриши ҳақида гапиради. У учун бу босқич «мамлакатлар ўртасида кўприк» бўладиган лойиҳаларни кучайтириш дегани: хизмат стандарти, маркетинг, ҳамкорлик ва таълим элементларини бирлаштириш.
Муаллиф: Шер-Али Бўрибоев
Комментарии