• 11 960 сум
    -46.21
  • 13 761 сум
    -3.95
  • 150 сум
    -0.02
  • БРВ
    412 000 сум
  • МРОТ
    1 271 000 сум
Ру
  • 11 960 сум
    -46.21
  • 13 761 сум
    -3.95
  • 150 сум
    -0.02
  • БРВ
    412 000 сум
  • МРОТ
    1 271 000 сум
Общество 17 августа 2023

“Qog‘ozlar davri tugashi kerak edi”: Abdurauf Xoliqov va TDIU’dagi raqamlashtirish lokomotivi

Abdurauf Xoliqov TDIU’da raqamlashtirishni real boshqaruv mexanizmiga aylantira olgan mutaxassislardan biri. Uning boshchiligida yaratilgan tizimlar qog‘ozbozlikni kamaytirib, universitet xizmatlarini talaba uchun “bir tugma” masofasiga olib keldi.

2368
0
uznews.uz

Oddiy mutaxassisdan bo‘lim rahbarigacha

Abduraufning TDIU’dagi yo‘li “katta kabinet”dan boshlanmagan. 2020 yil kuzida u universitetda kredit-modul tizimi bilan bog‘liq jarayonlarda bosh mutaxassis sifatida ishlay boshlaydi. Keyin esa Akademik boshqaruv yo‘nalishida IT mutaxassis sifatida ma’lumotlar bazasi, masofaviy ta’lim va texnik qo‘llab-quvvatlash ishlarida faol bo‘ladi.

Bu davrda universitetlar uchun eng katta chaqiriqlardan biri shunchaki “sayt qilish” emas, balki butun tizimni qayta o‘ylash edi: ma’lumot qayerda saqlanadi, kim ko‘radi, qanday tekshiriladi, qanday himoyalanadi — va eng muhimi, talaba uchun bu jarayon qanday soddalashadi?

2021 yilga kelib Abdurauf yangi tashkil etilgan Ma’lumotlar bazasini boshqarish bo‘limiga rahbar etib tayinlanadi. Uning vazifasi aniq edi: qaror qabul qilishni tezlashtirish, bo‘limlarning ortiqcha ishini kamaytirish va qog‘ozbozlikni raqamli tizim bilan almashtirish.

my.tsue.uz: navbatni “bir tugma”ga almashtirgan platforma

Universitetdagi ko‘p muammolar bir nuqtada tutashardi: talaba oddiy bir ma’lumotnoma, kontrakt nusxasi yoki transkript uchun ham kampus bo‘ylab yurishi kerak. Bu esa vaqt, asab va resurs.

Shu paytda Abdurauf boshchiligidagi jamoa my.tsue.uz platformasini yo‘lga qo‘yadi — talabalar va o‘qituvchilar uchun onlayn xizmatlar ekotizimini.

Platformaning g‘oyasi oddiy: “universitetga kelmasdan turib, universitet xizmatini olish.” Natijada: talaba kontrakt, transkript, turli ma’lumotnomalarni onlayn oladi; moliya bo‘limi, dekanat, talabalar markazi va boshqa tuzilmalar yuklamasi kamayadi; jarayonlar shaffoflashadi; xizmatlar tezlashadi.

Bu yondashuv “raqamlashtirish”ni shunchaki trend emas, real boshqaruv instrumentiga aylantirdi.

Imtihonlar: lokal server, tez natija, kamroq “inson omili”

Raqamlashtirishning eng sezgir nuqtasi — imtihon. Ayniqsa 21 ming talabali universitetda.

Abdurauf jamoasi universitetda lokal serverlarda ishlaydigan imtihon platformasini ishlab chiqadi. Modelning asosiy fikri: bir vaqtning o‘zida ko‘p talabani bitta nazorat maydonida sinovdan o‘tkazish — bu ham tashkiliy jihatdan oson, ham nazoratni kuchaytiradi. Natijalar esa darhol chiqadi: statistik ma’lumot tez shakllanadi, tegishli bo‘limlar “bugun bo‘lgan narsani” ertaga emas, shu zahoti tahlil qila boshlaydi.

Bu, amalda, “qog‘ozga tayanadigan tizim”dan “ma’lumotga tayanadigan tizim”ga o‘tish edi.

“Lokomotiv” metaforasi bejiz emas

O‘zbekistonda raqamlashtirish jarayoni aynan davlat universitetlarida ham tezlashgan pallada, TDIU ko‘plab yo‘nalishlarda sinov maydoni, ba’zan esa lokomotiv rolini o‘ynadi. Chunki katta universitetda ishlagan yechim, odatda, boshqa joylarda ham o‘zini oqlaydi.

Abdurauf bu jarayonning “dvigateli” bo‘lishga harakat qildi: nafaqat kod yozadigan mutaxassis sifatida, balki jamoani boshqaradigan, vazifani tizimga aylantiradigan lider sifatida. Uning bo‘limi nafaqat platforma yaratdi, balki ma’lumotlar xavfsizligi, dolzarblik (data accuracy) va tashkilot ichidagi raqamli intizom uchun ham mas’ul bo‘ldi.

E’tirof va tajriba: nishon va Praga

Abduraufning mehnati universitet miqyosida e’tirof ham etilgan: TDIU 90 yilligi munosabati bilan esdalik ko‘krak nishoni bilan taqdirlangani haqidagi guvohnoma bunga dalil.

2023 yil yozida esa u Pragada “Yevropa universitetlarida zamonaviy ta’lim rivoji va texnologiyalari” mavzusidagi qisqa muddatli treningda qatnashib, sertifikat oladi. Bu tajriba, uning fikricha, raqamli xizmatlarni faqat “ishlaydigan” qilish emas, balki foydalanuvchi uchun qulay va tushunarli qilish tamoyillarini yanada mustahkamlagan.

Abduraufning hikoyasi nimani ko‘rsatadi?

O‘zbekistonda raqamlashtirish ko‘pincha “katta shiorlar” bilan boshlanadi. Lekin u real hayotda kichik, aniq yechimlardan quriladi: bitta platforma, bitta avtomatlashtirilgan xizmat, bitta tezlashgan jarayon.

Abdurauf Xoliqovning yo‘li ham shuni ko‘rsatadi: oddiy mutaxassislikdan bo‘lim rahbarligigacha o‘sish — bu lavozim emas, mas’uliyat o‘sishi. Va raqamlashtirish — bu “IT bo‘limining ishi” emas, balki butun muassasaning boshqaruv madaniyatini yangilash.

Bugun talaba universitetga faqat dars uchun kelishi kerak bo‘lgan davr yaqinlashmoqda. Qolgan xizmatlar esa — bir tugma masofasida. TDIU’dagi bu burilishning boshida turgan insonlardan biri sifatida Abdurauf Xoliqov shu jarayonning eng muhim sabog‘ini amalda isbotladi: tizimni o‘zgartirish uchun avvalo jarayonni o‘zgartirish kerak.

Muallif: Sher-Ali Bo'riboyev

2368
0

Комментарии