Ўзбекистонда коррупциянинг олдини олиш бўйича комплекс қўшимча чора-тадбирларни амалга ошириш режалаштирилмоқда. Бу президентнинг "Маҳалла ва бутун жамиятни ривожлантириш йили"да устувор йўналишларда ислоҳотларни амалга оширишга оид давлат дастури тўғрисида"ги фармони ва "Ўзбекистон - 2030" стратегиясида кўзда тутилган.
Давлат хизматчилари учун чекловлар
Ҳисоб палатасига май ойига қадар собиқ давлат хизматчиларини ишга жойлаштиришдан олдин текширишнинг аниқ қоидаларини белгиловчи идоравий норматив ҳужжат ишлаб чиқиш топширилди.
Давлат органларининг собиқ ходимлари ишдан бўшатилгандан кейин икки йил давомида қўшимча текширувсиз илгари уларнинг бевосита ёки билвосита назорати остида бўлган ташкилотларга ишга жойлаштирилмайди.
Бундай ишга қабул қилишдан олдин коррупцияга қарши ички назорат бўлинмасининг хулосасини олиш мажбурий бўлади.
Тармоқлар ва ҳудудлар бўйича коррупциявий хавф-хатарлар хариталари
Коррупцияга қарши курашиш агентлиги ва Адлия вазирлигига 2026 йил 1 сентябрга қадар "Хавф-комплаенс" ахборот комплекси асосида тармоқлар ва ҳудудлар бўйича қуйидагиларни назарда тутувчи коррупсиявий хавф-хатарлар хариталарини шакллантириш топширилди:
• тармоқлар бўйича - вазирликлар, идоралар ва уларнинг таркибий бўлинмалари кесимида коррупсиявий хавф-хатарлар ва коррупциявий хавф-хатар даражаси юқори бўлган лавозимлар реестрини юритишни жорий этиш;
• ҳудудлар бўйича - коррупсиявий жиноятлар сони, коррупсиявий хавф-хатарларни келтириб чиқарувчи муаммолар ва бошқа омилларни ҳисобга олган ҳолда коррупсиявий хавф-хатарлар картограммаларини шакллантириш.
Коррупциявий хавф-хатарлар хариталари 160 дан ортиқ тармоқ ва 208 та туман (шаҳар) бўйича шакллантирилади. Улар асосида шаффофлик таъминланади, шунингдек, ички назорат тизими ва бошқа профилактика механизмлари жорий этилади.
Қонун ҳужжатларида коррупциоген омилларни бартараф этиш
Октябрь ойига қадар асосий ижтимоий муносабатларни тартибга солувчи 2 мингдан ортиқ норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни хатловдан ўтказиш режалаштирилган. Уларда коллизиялар, номувофиқликлар, "оқ доғлар," "ноаниқ" нормалар ва бошқа коррупсиоген омиллар бартараф этилади.
Очиқ маълумотлар базаларидан фойдаланган ҳолда давлат органлари фаолиятининг шаффофлиги таъминланади, шу жумладан коррупцияга қарши курашишга кўмаклашувчи дастурий таъминот ва онлайн платформаларни ишлаб чиқиш бўйича танловлар ўтказилади. 30 минг давлат хизматчиси коррупцияга қарши ўқитиш тизими билан қамраб олинади.
Коррупцияга қарши назорат бўйича ўринбосар лавозимини жорий этиш
2026 йил давомида камида 32 та давлат органи ва ташкилотида комплаенс-назорат ва коррупцияга қарши ички назорат тизими ҳамда ушбу масалалар бўйича раҳбар ўринбосарлари фаолияти йўлга қўйилади.
Хусусан, Соғлиқни сақлаш, Мактабгача ва мактаб таълими, Олий таълим, Фан ва инновациялар, Энергетика, Қурилиш ва уй-жой коммунал хўжалиги, Транспорт, Тоғ-кон саноати ва геология, Инвестициялар, Саноат ва савдо, Рақамли технологиялар, Қишлоқ ва сув хўжалиги, Бандлик ва камбағалликни қисқартириш вазирликларида.
Шунингдек, Uzbekistan Airways, Uzbekistan Airports, НКМК, ОКМК, "Ўзбекистон темир йўллари," "Ўзавтосаноат" ва бошқа давлат компанияларида ўринбосарлар тайинланади.
Коррупцияга қарши медиа-портални яратиш
1 апрелга қадар Коррупцияга қарши курашиш медиа-портали ишга туширилади ва унда коррупцияга оид материаллар эълон қилиб борилади. Давлат органлари ва ташкилотлари раҳбарлари ҳар йили камида бир марта коррупцияга қарши курашиш бўйича амалга оширилаётган чора-тадбирлар юзасидан жамоатчилик билан очиқ учрашувлар ўтказади.
Аҳолининг коррупция оқибатлари ва давлат хизматларида коррупцияга оид жиноятлар содир этилиши эҳтимоли тўғрисида хабардорлиги ошиши ва уларнинг содир этилиши эҳтимоли 20-40 фоизга камайиши кутилмоқда.
Коррупция бўйича йилига 10-15 мингта материал ва хабарларни сунъий интеллект ёрдамида таҳлил қилиш режалаштирилган.
"Ўзбекистон бизнесининг коррупцияга қарши хартияси"
Тадбиркорларни коррупциядан ҳимоя қилиш мақсадида "Коррупциясиз, ҳалол ва шаффоф бизнес - Ўзбекистон барқарор тараққиётининг пойдевори" миллий дастури амалга оширилади.
Унинг доирасида "Ўзбекистон бизнесининг коррупцияга қарши хартияси" электрон платформаси ишга туширилади ҳамда унинг иштирокчиларини рағбатлантириш тизими жорий этилади.
Коррупцияга қарши курашиш тизимини жорий этган тадбиркорларга махсус белги (compliance mark) ёки компаниянинг коррупцияга қарши курашиш тамойилларига содиқлигини тасдиқловчи сертификат берилади, у реклама ва компания веб-сайтларида жойлаштирилиши мумкин.
Бундан ташқари, хусусий корхоналарда коррупцияга қарши ички назорат тизимини жорий этиш механизмлари ишлаб чиқилади.
"Ўзбекистон бизнесининг коррупцияга қарши хартияси"га қўшилган тадбиркорлар сони 1000 нафардан ошиши кутилмоқда. Тизимни жорий қилган тадбиркорлар улуши 20-30 фоизга ошади.
Комментарии